Olympisch Netwerk » Uitgelicht » BLOG - Wanneer ben je nou echt geconcentreerd?-

BLOG - Wanneer ben je nou echt geconcentreerd?-

geplaatst op 29 augustus 2012

Partner van het Olympisch Netwerk Edith Rozendaal is sportpsycholoog en begeleidt in die hoedanigheid topsporters, talenten en anderen die hun prestatie op verschillende vlakken willen verbeteren. De basis is hierbij de wetenschappelijke kennis vanuit de sportpsychologie. Onderwerpen die tijdens een mentale training van Edith aan bod komen zijn onder andere concentratie, wedstrijdspanning, faalangst, overtraindheid, perfectionisme en motivatie. Ze schreef het boek ‘Sportgek, psychologie voor de sporter’.

WANNEER BEN JE NOU ECHT GECONCENTREERD?

Iedere sporter weet dat een basisvoorwaarde om topprestaties te kunnen leveren is dat je jezelf goed weet te concentreren.

Maar dat wil nog niet zeggen dat dit ook altijd lukt! Schieten er allerlei gedachten door je hoofd tijdens de wedstrijd, word je afgeleid door die domme scheidsrechter, ben je bezorgd over de gevolgen van een verliespartij, ben je vooral bezig met het functioneren van je materiaal of ben je bang om iets verkeerds te doen? Dan kun je zeggen dat je niet optimaal geconcentreerd bent.

Je bent niet de enige.

Uit gesprekken met sporters blijkt dat het overgrote deel regelmatig last heeft van concentratieverlies op belangrijke momenten tijdens een wedstrijd. Dat kan ook anders! Het zou toch prettig zijn als je leert hoe je jezelf optimaal concentreert. Dat concentratie niet iets is wat je overkomt, maar dat je vat hebt op de momenten dat je gefocust moet zijn.

Hoe komt het eigenlijk dat je soms niet geconcentreerd bent?

Dan zit je in de verkeerde cirkel. Ehhh, in de verkeerde cirkel? Ja, in de verkeerde cirkel. De psycholoog Eberspächer omschreef zes cirkels van aandacht. In cirkel 1 ben je enkel bezig met je taak (de bewegingen van jouw sport, het waarnemen en beslissingen nemen). Je focus ligt bij dat wat jij op dat moment heel snel, ver, hard, nauwkeurig, mooi of hoog wil doen en alles wat relevant is voor het uitoefenen van je beste prestatie. Als je goed geconcentreerd bent, verkeer je in deze cirkel. Hoe verder je van deze cirkel afraakt, hoe minder gefocust je bent. Als je in cirkel 2 verkeert ben je bezig met directe afleidingen, zaken die er zeker niet voor zorgen dat je prestatie verbetert. Denk bijvoorbeeld aan de aandacht die jij besteedt aan de scheids, de toeschouwers, de temperatuur of de baan. Cirkel 3 beschrijft de zogenaamde is-behoort te zijn vergelijking. Je aandacht is gericht op hoe het op dat moment gaat en hoe het eigenlijk zou moeten. Ik sta 3-o achter, ik zou eigenlijk voor moeten staan. Ik ben zenuwachtig, ik zou eigenlijk niet zenuwachtig moeten zij. In cirkel 4 en 5 is je focus als je bezig bent met winnen of verliezen en de gevolgen van een winst-of verliespartij. En ten slotte als je in cirkel zes je aandacht hebt dan ben je bezig met de zinsvraag (wat ben ik hier in hemelsnaam aan het doen?).

 

1 = mijn taak (bewegingen, waarneming, beslissingen nemen)
2 = directe afleidingen (temperatuur, tegenstander, baan)
3 = is-behoort te zijn vergelijking
4 = winnen/verliezen
5 = gevolgen van winnen/verliezen
6 = zinsvraag (wat doe ik hier?)

Drie tips om in cirkel 1 te komen/blijven:

Tip 1 - Stel jezelf taakgerichte doelen.
Dit zorgt ervoor dat je aandacht niet komt te liggen bij winnen of verliezen. Taakgerichte doelen zijn bijvoorbeeld: tijdens de wedstrijd let ik op het afmaken van mijn slag, het spreiden van het spel of mijn houding tijdens de proef. Op de training ben je ook vaak taakgericht bezig, waarom zou je dat in de wedstrijd anders doen? Het gaat niet beter als je steeds gefocust bent op het resultaat, je hebt dan immers geen tijd en ruimte in je hoofd om aan zaken te denken die wel belangrijk zijn om je sport zo goed mogelijk uit te voeren.

Tip 2 - Geef jezelf niet op de kop als je onverhoopt in cirkel 2 tot 6 raakt.
We raken vaak van slag als we beseffen dat we niet goed geconcentreerd zijn en worden dan boos op onszelf. Veel handiger is het om zonder oordeel stil te staan bij waar je aandacht ligt en daarna weer terug te gaan naar waar ie eigenlijk hoort: 'he, mijn gedachten waren net bij hoe slecht ik vorige week gespeeld heb, oke, dan richt ik ze nu weer op wat er op het veld gebeurt'.

Tip 3 - Je kunt alleen maar je aandacht ergens wel op richten.
Het liefst natuurlijk op alles wat binnen cirkel 1 hoort. Probeer niet niet je aandacht te richten op de cirkels 2 tot en met 6. Onze hersenen snappen geen ontkenning. Zeg tegen jezelf: 'denk niet aan een roze olifant' en pats je denkt al aan een roze olifant. Zeg tegen jezelf: 'denk niet aan de fout die scheids net maakte' en pats je denkt er al weer aan. In plaats daarvan richt je je aandacht op het aansnijden van de bocht, de techniek van het keerpunt, het juiste moment om je tegenstander te werpen of de curve van de bal. Dat wil zeggen alles wat van belang is in jouw sport en wat jouw helpt om je topprestatie te leveren.

Meer informatie is te vinden op www.sport-gek.nl Heb je een vraag aan Edith mail dan naar edith.rozendaal@wanadoo.nl of bel 06-11164871